Wynagrodzenie członka rady nadzorczej w spółdzielni od czego zależy i ile realnie można zarobić?
- Wysokość wynagrodzenia członków rady nadzorczej w spółdzielniach mieszkaniowych nie jest stała i zależy od wewnętrznych regulacji spółdzielni, a nie od ustawowych narzucanych kwot.
- Decyzję o przyznaniu i wysokości wynagrodzenia podejmuje walne zgromadzenie członków, a zasady muszą być określone w statucie spółdzielni.
- Powszechną praktyką jest ustalanie wynagrodzenia jako procent od minimalnego wynagrodzenia za pracę, np. od 15% dla zwykłego członka do 50% dla przewodniczącego.
- Realne stawki są bardzo zróżnicowane od symbolicznych kwot (np. 200 zł w bonach) do kilku tysięcy złotych miesięcznie, zależnie od wielkości i lokalizacji spółdzielni oraz pełnionej funkcji.
- Na wysokość wynagrodzenia wpływają kluczowe czynniki takie jak wielkość i lokalizacja spółdzielni, pełniona funkcja (przewodniczący, członek prezydium, zwykły członek) oraz frekwencja na posiedzeniach.
- Wynagrodzenie podlega opodatkowaniu (zaliczka na PIT lub zryczałtowany podatek) oraz obowiązkowym składkom na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne.
Rada nadzorcza w spółdzielni: czy to płatna funkcja?
Z mojego doświadczenia wynika, że pełnienie funkcji członka rady nadzorczej w spółdzielni mieszkaniowej ma zasadniczo charakter społeczny. Oznacza to, że jest to praca na rzecz wspólnoty, często wykonywana z poczucia odpowiedzialności i chęci wpływania na otoczenie. Jednak Prawo spółdzielcze, wbrew obiegowym opiniom, dopuszcza możliwość otrzymywania wynagrodzenia za udział w posiedzeniach rady.
Kluczowe jest to, że o przyznaniu i wysokości wynagrodzenia decyduje walne zgromadzenie członków spółdzielni. Co więcej, zasady dotyczące wynagradzania muszą być szczegółowo określone w statucie spółdzielni. Bez odpowiednich zapisów w statucie, wypłata jakiegokolwiek wynagrodzenia jest niemożliwa, nawet jeśli walne zgromadzenie wyraziłoby taką wolę.
Najczęstszymi formami wynagrodzenia dla członków rady nadzorczej są miesięczny ryczałt lub dieta za udział w posiedzeniu. Ryczałt to stała kwota wypłacana co miesiąc, niezależnie od liczby posiedzeń, choć często uzależniona od frekwencji. Dieta natomiast to wynagrodzenie za każde faktycznie odbyte posiedzenie. W niektórych mniejszych spółdzielniach spotykałam się również z symbolicznymi świadczeniami, takimi jak na przykład bony towarowe, które stanowią raczej formę podziękowania niż realnego wynagrodzenia.
Co wpływa na wysokość wynagrodzenia członka rady nadzorczej?
Wielkość spółdzielni
Wielkość spółdzielni to jeden z najważniejszych czynników wpływających na wysokość wynagrodzenia. Logiczne jest, że im większy majątek zarządzany, im więcej lokatorów i im bardziej złożone procesy, tym większa odpowiedzialność i nakład pracy członków rady. W dużych spółdzielniach, zarządzających tysiącami mieszkań, wynagrodzenia mogą wahać się od 2000 zł do 4000 zł miesięcznie. Natomiast w małych spółdzielniach, gdzie skala działania jest znacznie mniejsza, stawki te są odpowiednio niższe, oscylując w granicach od 500 zł do 1500 zł.
Lokalizacja spółdzielni
Nie bez znaczenia jest również lokalizacja spółdzielni. Spółdzielnie mieszkaniowe działające w większych miastach, takich jak Warszawa, Kraków czy Wrocław, zazwyczaj oferują wyższe wynagrodzenia niż te z mniejszych miejscowości. Wynika to często z wyższych kosztów życia, większej skali problemów do rozwiązania oraz ogólnie wyższych stawek rynkowych. W dużych aglomeracjach wynagrodzenia mogą wynosić od 1000 zł do 2500 zł, podczas gdy w mniejszych miejscowościach są to kwoty rzędu 500 zł do 1200 zł.
Pełniona funkcja
W radzie nadzorczej, podobnie jak w każdej innej strukturze zarządczej, funkcje są zróżnicowane pod względem odpowiedzialności i nakładu pracy, co bezpośrednio przekłada się na wysokość wynagrodzenia. Z moich obserwacji wynika, że hierarchia wynagrodzeń prezentuje się następująco:
- Przewodniczący rady nadzorczej: To on koordynuje pracę rady, reprezentuje ją na zewnątrz i ponosi największą odpowiedzialność. Zazwyczaj jego wynagrodzenie jest najwyższe.
- Członek prezydium rady: Członkowie prezydium (np. zastępca przewodniczącego, sekretarz) również pełnią kluczowe role, wspierając przewodniczącego i odpowiadając za konkretne obszary działania rady. Ich wynagrodzenia są zazwyczaj niższe niż przewodniczącego, ale wyższe niż szeregowych członków.
- Szeregowy członek rady: Pozostali członkowie rady, choć ich rola jest niezwykle ważna, zazwyczaj otrzymują najniższe wynagrodzenie.
Frekwencja na posiedzeniach
Wiele spółdzielni, aby zapewnić efektywność pracy rady, uzależnia wypłatę wynagrodzenia od obecności na posiedzeniach. Jest to bardzo rozsądne rozwiązanie, które motywuje członków do aktywnego uczestnictwa. Jeśli członek rady jest nieobecny na posiedzeniu, jego wynagrodzenie za dany miesiąc może zostać obniżone proporcjonalnie lub nawet całkowicie wstrzymane. W niektórych statutach jest to jasno określone, np. że wynagrodzenie przysługuje tylko za posiedzenia, w których członek faktycznie brał udział.
Realne zarobki w radach nadzorczych spółdzielni: konkretne kwoty
Procent od minimalnego wynagrodzenia
Powszechną i, moim zdaniem, sprawiedliwą praktyką jest ustalanie wynagrodzenia członków rady nadzorczej jako procent od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w Polsce. Dzięki temu, wraz ze wzrostem płacy minimalnej, automatycznie wzrasta również wynagrodzenie członków rady, co jest formą waloryzacji.
Przykładowe stawki procentowe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, które często spotykam w statutach spółdzielni, wyglądają następująco:
- Zwykły członek rady: około 15% wynagrodzenia minimalnego.
- Członek prezydium rady: około 20% wynagrodzenia minimalnego.
- Przewodniczący rady nadzorczej: od 25% do nawet 50% wynagrodzenia minimalnego.
Patrząc na konkretne przykłady, rozpiętość wynagrodzeń jest naprawdę duża. W Spółdzielni Mieszkaniowej "Czuby" w Lublinie przewodniczący rady nadzorczej otrzymuje 50% płacy minimalnej, co w 2024 roku przekłada się na znaczącą kwotę. Z kolei w Spółdzielni Mieszkaniowej w Lęborku, przewodniczący rady otrzymuje około 2800 zł, a członkowie 2240 zł. To pokazuje, że w niektórych spółdzielniach wynagrodzenia są naprawdę atrakcyjne. Jednakże, jak już wspomniałam, zdarzają się też sytuacje, gdzie wynagrodzenie ma charakter symboliczny, np. w formie bonów towarowych o wartości 200 zł, co jest raczej formą rekompensaty za poświęcony czas niż realnym zarobkiem.
Podatki i ZUS: co zostaje z wynagrodzenia członka rady?
Opodatkowanie wynagrodzenia
Ważną kwestią, o której często zapominamy, jest fakt, że wynagrodzenie członka rady nadzorczej jest traktowane jako przychód z działalności wykonywanej osobiście. Oznacza to, że podlega ono opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Od tego wynagrodzenia spółdzielnia jako płatnik ma obowiązek pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Standardowo jest to 12%, a po przekroczeniu pierwszego progu podatkowego (120 000 zł rocznie) stawka wzrasta do 32%. Warto jednak pamiętać, że w przypadku umów, których kwota nie przekracza 200 zł, pobierany jest zryczałtowany podatek w wysokości 12%, bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu.
Obowiązkowe składki ZUS
Poza podatkiem dochodowym, wynagrodzenie członka rady nadzorczej podlega również obowiązkowym składkom na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Są to:
- Ubezpieczenie emerytalne
- Ubezpieczenie rentowe
- Ubezpieczenie zdrowotne
Co istotne, składki te są obowiązkowe niezależnie od tego, czy dana osoba posiada już inne tytuły do ubezpieczenia, na przykład z tytułu umowy o pracę czy prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet jeśli jesteśmy zatrudnieni na pełny etat, od wynagrodzenia z rady nadzorczej i tak będą odprowadzane te składki. Należy jednak zaznaczyć, że od wynagrodzenia członka rady nadzorczej nie opłaca się składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe.
Fundusz Pracy
Dodatkowo, w niektórych przypadkach od wynagrodzenia członka rady nadzorczej naliczana jest także składka na Fundusz Pracy. Dzieje się tak, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (sumowana ze wszystkich tytułów, np. z umowy o pracę i z rady nadzorczej) osiągnie co najmniej wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeśli więc łączna kwota, od której odprowadzane są składki, przekroczy minimalną płacę, składka na Fundusz Pracy zostanie naliczona.
Czy warto angażować się w radę nadzorczą? Bilans korzyści
Wynagrodzenie a odpowiedzialność
Zastanawiając się, czy warto angażować się w radę nadzorczą, musimy zbilansować potencjalne wynagrodzenie z ogromną odpowiedzialnością i obowiązkami, jakie wiążą się z tą funkcją. Członkowie rady nadzorczej odpowiadają za nadzór nad działalnością zarządu, zatwierdzanie sprawozdań finansowych, a także za podejmowanie strategicznych decyzji wpływających na życie tysięcy mieszkańców. To nie tylko kwestia kilku posiedzeń w miesiącu, ale także konieczność analizy dokumentów, reagowania na bieżące problemy i reprezentowania interesów spółdzielców. Czasem symboliczne wynagrodzenie może nie rekompensować poświęconego czasu i stresu.Przeczytaj również: Księgowa w spółdzielni mieszkaniowej: Ile zarabia i od czego zależy?
Cenne kompetencje
Niezależnie od wysokości wynagrodzenia, pełnienie funkcji w radzie nadzorczej to także szansa na rozwój i wykorzystanie swoich kompetencji. Szczególnie cenne są wiedza prawnicza, finansowa, zarządcza czy organizacyjna. Posiadanie takich umiejętności nie tylko pozwala efektywniej działać w radzie, ale może również pośrednio wpływać na możliwość zajmowania bardziej prestiżowych funkcji, takich jak przewodniczący czy członek prezydium, co z kolei często wiąże się z wyższym wynagrodzeniem. To także doskonała okazja do zdobycia doświadczenia w zarządzaniu dużą organizacją i budowania sieci kontaktów.
